Bokeh

BOKEH


Bokeh komt van het Japanse woord 'boke' wat 'wazig' betekent. Mike Johnston introduceerde de term in de jaren negentig in de Engelse taal. Hij leerde het weer van Oren Grad, een fotograaf die Japans leerde zodat hij Japanse fotomagazines kon lezen.

Het woord ‘bokeh’ staat dan ook de onscherpte in de achtergrond van foto’s. Vaak zie je in deze onscherpe achtergronden lichte rondjes, vierkantjes of zeshoekjes. Bokeh zie je vaak in portretfoto’s terug komen, vanwege zijn sfeer.


En ook bij de macro.  Deze foto’s worden meestal wel met hele dure lenzen gefotografeerd, maar je kunt het effect ook op een andere (goedkopere) manier creëren.

Met een lichtsterk objectief creëer je gemakkelijk mooie bokeh. Lichtsterk wil zeggen dat je een laag F-getal/ groot diafragma kunt kiezen. Bijvoorbeeld F2.8, F1.8, of zelfs F1.4! De 50mm wordt veel geprezen voor zijn mooie bokeh. Met een macro lens, kun je ook  fantastische bokeh krijgen hele mooie bokeh wilt krijgen. Het voordeel is dat deze vaak wat goedkoper zijn dan lichtsterke zoomobjectieven.

Onscherpte in de achtergrond of voorgrond van je foto, krijg je door te spelen met je diafragma. Door een hoger F-getal/kleiner diafragma, bijvoorbeeld F11, is de voor tot achtergrond scherp. Kies je een laag F-getal, bijvoorbeeld F2.8, dan krijg je al meer onscherpte in de achtergrond. Dan heb je een grote lensopening.


Je sluitertijd is afhankelijk van de situatie. Pas je sluitertijd aan op hoe licht of donker het is. Je ISO-waarde kun je het beste niet té hoog zetten, anders heb je kans op ruis in je foto's.

De afstand tot je onderwerp heeft ook te maken met je scherptediepte. Ga je dichter op je onderwerp zitten, dan is de onscherpte vele mate groter, dan dat je verder weg van je onderwerp staat. 
Ook heeft de afstand tot jouw onderwerp en de achtergrond te maken met hoe de bokeh eruit komt te zien. Staat de achtergrond dichterbij jouw onderwerp, dan wordt deze een stuk minder 'romig' dan als je veel ruimte hebt zitten tussen de achtergrond en je onderwerp.


Je kunt heel gemakkelijk op een creatieve manier aan de slag met je bokeh. Je kunt bijvoorbeeld zelf bokeh creëren door kerstlichtjes te gebruiken. Als je iets anders wilt dan de ronde vormpjes, kun je ook de vorm van hartjes, sterren, maantjes of elke vorm die je wilt maken! Knip uit een zwart vel papier of (dun) karton een stuk wat net iets groter is dan je filter, snijd hier in het midden een vormpje uit en houd deze voor je lens. Het is vaak gemakkelijker om éérst scherp te stellen en daarna pas de filter ervoor te houden. Dus stel scherp, haal de autofocus eraf en houd je filter voor je lens. Als je foto's maakt, zie je dat je bokeh verandert in het vormpje wat jij hebt gekozen!


Eigenlijk verander je de vorm van de bokeh heel simpel. Er bestaan verschillende methodes om een houder te maken die je steeds kan hergebruiken, maar ik vertel je de meest simpele manier. Het enige wat je nodig hebt is een (lichtsterke) lens met een groot diafragma, donker gekleurd karton/stevig papier (zwart), een potlood, schaar en plakband of elastiekje.


Stap 1: Zet de lens met het glas naar beneden op het donkere papier
Stap 2: Omlijn de lens met een potlood op het papier en knip deze cirkel uit


Stap 3: Teken je des gewenste vorm in het midden van het ronde karton en knip deze uit (een schaar met een scherpe punt/nagelschaartje is hier handig, een mesje kan natuurlijk ook)
Stap 4: Plak je papieren cirkel met een plakbandje op je objectief

Of zoals op de foto hieronder, een elastiekje werkt ook!


Op Internet staan meerdere manieren om zoiets in elkaar te knutselen.


1 De lichtcirkels ontstaan het beste als je kleine lichtpuntjes gebruikt. Kerst verlichting is ideaal om te gebruiken. Het leuke is dat deze ook in verschillende kleuren beschikbaar is voor een gevarieerd eindresultaat.


 

2 Hoe kleiner je vorm, hoe minder licht de lens vangt. Je zal dan al snel met langere sluitertijden moeten werken. Gebruik daarom bij voorkeur een statief. Waarschijnlijk zal je je iso ook iets omhoog moeten schroeven. 


3 Als de vorm te groot is zal de lichtcirkel niet van vorm veranderen. Begin liever te klein en maak hem eventueel wat groter als je meer licht nodig hebt. Maak de doorsnede van je vorm niet groter dan 2 cm.


4 De afstand tot de lichtbron bepaalt de grootte van je lichtcirkels. Sta je te dichtbij dan krijg je kleine cirkels en zijn je vormen misschien niet goed zichtbaar. Kijk daarom welke afstand het beste resultaat geeft.


5 Aangezien je met weinig scherptediepte werkt hoef je je minder druk te maken over de achtergrond van je foto. Deze zal al snel in een kleuren waas veranderen. Als de achtergrond storend is kun je makkelijk een 'studio' maken door een (gekleurde) lap stof zoals een laken of handdoek achter het licht op te hangen. 


6 Gebruik je kerstverlichting voor de bokeh? Houd er rekening mee dat de draden steeds beter zichtbaar worden door de verminderde lichtinval. Vind je dit storend? Gebruik dan een donkere achtergrond achter je verlichting

.
7 Kan je niet zien of je object voor de bokeh scherp is? Werk dan in liveview en zoom in.


Met een gekleurde doek en kerstverlichting kun je aan de slag gaan met bokeh!

 

Kerstverlichting = bokeh!



 

Kerstverlichting is ideaal om bokeh aan je foto toe te voegen. Zet een onderwerp (zoals je geliefde) op zo'n meter afstand van de kerstverlichting en stel een zo groot mogelijk diafragma in (klein getal zoals 1,8). Als je nu scherpstelt op je onderwerp zal je zien dat de kerstverlichting in kleurrijke bolletjes veranderen. Zijn de lichtjes nog te scherp? Varieer dan met de afstand tussen het onderwerp en de lampjes.




 

 Home